ابو القاسم سلطانى
234
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 1526 عنب قسوس Cissampelos pareira L . گياهى است بالارونده و تاردار از خانواده Menispermaceae كه در افريقا و مناطق گرم آسيا بهويژه در Pradesh punjab , Madhya و جنوب هند ، سيلان و جنوب غربى پاكستان رويش دارد . برگ مدور ، قلبى شكل با قاعدهاى پهن بهطورى كه درازاى قاعده بيشتر از طول برگ مىباشد . برگها اغلب نوكدار و داراى دمبرگى دراز مىباشند . گلها كوچك به رنگ زرد روشن و نر و ماده مىباشند ميوه قرمز رنگ ، گوشتدار و پوشيده از كرك است . گياه از زمانهاى دور در هند شناخته و مصرف مىشده است و به سنسكريت آن را Venivel ، Ambostha و امروزه آن را Akanadi و به اردو Path و Peelajar مىنامند . قسمت قابل مصرف : ريشه و برگ تركيبات شيميائى : گياه داراى Bebeerine يا Pelosine به فرمول C 36 H 38 N 2 O 6 و Seperrine مىباشد . خواص درمانى : مدر ، ضدعفونىكننده كليه ، مثانه ، مقوى و كمى محرك معده ، هاضم ، قابض ، تببر و بهويژه داراى عمل سداتيو بر روى موكوس اغشيه دستگاه ادرارى تناسلى مىباشد . موارد مصرف : از ريشه در خيز عمومى انساج ، التهاب مجارى ادرار ، مثانه ، پرولاپس رحم ، سوءهاضمه ، ضعف معده و اسهال و تب استفاده درمانى به عمل مىآيد Bebeerine موجود در ريشه در مالاريا موثر مىباشد . از خمير ريشه و برگ در بيماريهاى جلدى استفاده مىشود . Code - 1530 هالوك Cistanche tubulosa ( Schenk ) Wight گياهى است پايا ، انگل با ساقه ضخيم ، گوشتى ، فلسدار به ارتفاع 40 - 25 سانتيمتر از خانواده Orobanchaceae ، بدون برگ ، گل بزرگ به رنگ زرد طلائى ، مجتمع در سنبلههاى بلند كه در ماههاى اسفند و فروردين بر روى گياه ظاهر مىشود . محل رويش گياه روانده نزديك كرج ، بين اصفهان و كاشان ، بين كوشكوه و رفسنجان ، بين انار و رفسنجان ، ايرانشهر .